booktegi.eus

PATXI LÓPEZ DE TEJADA FLORES

osminog

1

Orain da ordu erdi bat azkeneko hegazkina joan dela

eta hiltze txarreko auzo honetan putzutik ura ateratzera hatorkit,

bizitza aski luzea da asko aldatzeko

eta dena dela gehiegi ikusi dugu bandera eta ospitaleetan,

alfonbretatik tapizak egin dizkinagu gela guztietan

eta ez doa inora inor dagoeneko,

umeek bakarrik kantatzen dute kaleetan, ezin dinagu sinetsi zer zorte gutxi izan dugun,

ez ona ez txarra, merezi genuen arabera jaso genuen edo ia,

barkamenaren bat izan ezik,

eta horrekin ezin izan genuen ezer aurkitu, ordu eskas bat falta da portuko azkeneko taberna ixteko

eta putzutik ura ateratzera hatorkit.

2

Zer gutxi den gehiegi mintzatzea,

zer gertu dauden txoko guztiak,

zenbat denbora behar den gauza bakoitza galtzeko,

zer erreza den otoitz egitea jainkorik ez dagoenean,

zein laburra eta zein luzea den dena, inguratzen gaituen ia oro menperatzen dugu,

zer ahanztura-kapital agortezina pilatzen dugun,

zaila den bakarra gu gara.

3

Telebistak bi egun daramatza piztuta gelan eta bazkalordua eguzkitsu dator,

ostiralean bularra eskuztatu nian fotokopiategian, elektrizitaterik gabe zer egingo genuke,

airea zikina da auzo berrian,

tesia ez dizute ontzat emango

eta garabiak kotxea eraman zidan;

irabazten dudanean ez du ezertarako balio.

4

Ni eta nire ezkortasuna zama bat gara hiretzat,

eta hi eta hire ametsak bazarete ere bai niretzat,

berria erosten dugun arren

berriro hasten garenarena egiteko

segitzen dugu,

baina ez gara inoiz helduko

hotelen bizitzara, inora,

barruan daramagun musika trumoitsua da, benetan,

eta horregatik ez diogu elkarri aditzen, denbora urria geldituko baitzaigu beti.

5

Ziztua lehortzen denean orbainik okerrenak uzten ditu,

orbain zuriak, goriak,

ez du ezerk erretzen garajeen argia baino gehiago:

muga zeharkatu dugu jadanik

eta ez dago atzera jotzerik,

edalontziak zikinak daude,

poliziak azpian ez dira barre egitetik gelditzen

hi eta biok ez geniolako elkarri agurtzen aspalditik,

behar den bezala esan nahi dut,

eta norberak berea egin behar du, hau ez delako bizitza,

dena azkarregi doa,

eta guzti hau ez dakigulako zer demontre nahi dugun.

6

Jana bilatzeak ez du aisialdi askorik uzten eta daukaguna hildakoekin hizketan ematen dugu, liburuetan,

uda betean hotz gara,

dena gertatu da eta denok lasai gaude, aspertuta, bizirik,

berandu hasten gara,

guda guztiak bukatu dira

eta dagoeneko ia mundu guztiak

bere lo-horma-hilobi bilatu du,

zero kotatik behera denak,

eta gu hemen, hamaiketan, makilak bezala beren itzalarekin.

7

Ez dugu ezertan sinesten jadanik,

ez jainkoengan, ez baloreetan,

ez amodioan, ez adiskidantzan,

milaka hiltze alfer eta gero,

genetikoki, ebolutiboki alferrak,

bizitza laburregia da zerbait handia egiten saiatzeko

baina aski luzea guztiari iruzur egiteko,

eta horregatik garunaren erlijioan galtzen gara,

ametsen eta genitalen fedean,

gauza bi gelditzen baitzaizkigu soilik:

zer garen jakiteko ezintasun hori,

aurreko gauza bera ote garen gutxienez,

eta amodioaren edertasuna ezagutzeko gaitasuna,

besteena.

8

Ubi sunt,

galdera gehiegi inoiz egin behar ez zirenak,

kontinenteko tunel oro barneratu dugu

eta gasolindegi guztietan edan,

baina kobazuloetako errautsetakoak gara gu oraindik, eta ez dizkiogu gure buruari barkatzen argiaren krimenak.

9

Urezko, airezko eta lurrezko masa likatsuen artean

hi haiz lehorra den bakarra,

gainontzekoak presaka dabiltza, aniztasunak jota, nahasiak,

okertzen beti,

baina nik hi haukat, hi haizena

eta ez haizena amaitzen,

hi, hire jakindurian badakinala

beti egongo dela gu baino zailtasun gehiago gainditu dituztenak,

eta haratago joan direnak,

bake hori daukana,

egoten jakin ahazteko beharrik ez daukana, erloju eta errepide eta aireportuen artean

hi haizelako hemen gelditzen den bakarra.

10

Lehenengo lezioa aintzarik gabe bizitzea izan zen,

bigarrena iragankortasuna,

ez dela ezer geldituko,

hirugarrenik hainbeste prestatu ondoren ezertarako balio ez dugulako jabetasuna, beste bat funtsezkoa gauzak guri pasatzen zaizkigula ere bai,

eta tontoengandik aldentzen gaituen bakarra zera dela

ez dakigula asuntoa nola doan,

eta garrantzitsuena, azkenekoa, lezioa, leziorik eza izan zen, eskolarik gabeko eguna,

ezereza, ez garela lehengo pertsona berak, eta ni zer naizen ezin jakinik

hiregana nola arraio saia naiteke iristen sikiera.

11

Zintzoa edo gaiztoa hitzak ez dugu dagoeneko erabiltzen,

hitz kaikuak dira, sinplistak,

eta gu konplikatuak gara oso, oso argiak, sofistikatuak, denetik itzuliak,

berrehun telesail ez baitatoz alferrik,

ez gara zuzenak, ez da inor zuzena,

finak gehienez, naturalak,

aurpegian ikusten zaigunez,

hainbeste bizi baitugu.

12

Lehen merkea zen oro

denok gure denbora oparitzen genuelako ia, orain lan egin gabe ezin da bizi

eta gure astiak lehen baino gutxiago balio du,

argia den bakarra ondoko hau baita:

guztiak garrantzia irabazten doala gu izan ezik.

Nork daki gaur egun zenbat kostatuko duen hik niri uzten didanak,

itxoiteak.

Hobeto jaten dugu baina lo gutxiago egiten, nork gogoratzen du fresko esnatu ginen azken aldia,

eta erne ordu eta argi kopuruaren areagotzea izan arren

gero eta jardun okerragoetan gastatzen dugu bizitza.

13

Aberatsak ez daude itxoitera ohituta,

gu bai,

heriotza beste bizitza era baterako iragatea ez denik

dakigun arren,

dena oso luzea izatera iris baitaiteke,

baina hobe da beti

gabeziaren meategi hezeetan zahartzea gure arbasoen modura

hutsaren apal beteetan gelditzea baino,

ez galtzea inoiz zeruaren zaporea.

14

Denak uraren zaporea dauka,

eta nonbait dirua metatzen da,

eta gu dagoenari moldatzen gara

bidean zerbait galdu ez baikenuen,

oraindik deus zor ei dugun arren

izkina bakoitzean lizuna topatzen dugulako, hiri berrira iritsi gara eta,

lau miloi eta erdi biztanle

eta ez dago inor inon,

ez gauean ez egunean,

non sartu al da mundu guztia,

beraiek bakarrik dazaguzkiten txokoetan biltzen dira,

gu gure bizitzetako sasoia galtzen dugun bitartean,

begira egunkarian ea gaur gauean telebistan zer jartzen duten,

"Mundu berriko aurrelariek metropolian dauden

bere gurasoen hilobiez gogoratzen dira".

15

Eguzkiak mundutik bilatzen gaitu

gure oroimenak, gure biziaren itzala

oso bazter txikietan kabitzen dira baina,

eta gu non,

beti prest, zertarako prest,

berandu eta presaka iritsi garelako guzti honetara,

eta orain dakigunak

ez du ezertarako balio.

16

Hiru txakur dira bakarrik

bizitza jaten dutenak,

pobrezia, itsustasuna eta lotsa,

benetan ez dugu ez bata ez bestearen errua, pobrezia duintasunaren salneurria baita, itsustasuna izpirituaren forma,

eta lotsa gelditzen zaigun bakarra

elkar zapaltzen ez amaitzeko,

jakina hori denak ez duela

gehiago izateko grina hiltzen,

ezta gehiago izateko dirua, edertasuna

eta koldarkeria behar direneko egiaren J

jabetasuna,

baina zer daukate beraiek

itxaropena bera ere ez denean behar,

amets zailagoak?

Ziurtasuna,

gu baino ziurtasun gehiago behintzat.

Eta zer? Ezer ez.

Dakigunean amodioak ez duela betirako irauten

zera gelditzen zaigu bakarrik,

gure buruaz uste duguna.

Jan diguten gaztaroaren zauriak ere bai.

17

Gaztetan honetaz eta hartaz pentsatzen ginela

ondorio berara iristen ginen:

hau gabe pasa gaitezke, zertarako balio du hori egiteak,

hain da garestia, hain hantustekoa,

ez al dakite dirua zertan gastatu,

soberako dirua kasinoetan, jatetxeetan, hoteletan,

arropetan, urrean, kotxeetan

zihoala uste genuen, eta orain, garbigailua hondatzen zaigunean,

etxe madarikatuaren hipoteka alaba baten bataioarekin

batzen zaigunean

honako hau diogu, nondik aterako dugu diru hori,

zor gehiagotan sartuko al gara?,

bizitza bidaiarik egin gabe doakigu,

ardurak eta kezka arruntak metatu besterik egin gabe,

baina azkenean berdin bukatzen gara denak,

ez zoriontsu

ezta lurpeko zenbait hezur zuritan ere, bakoitzak ahal duen neurrian

dirua gauza tenteletan xahutzen baizik, ahanztura erosten saiatzeko.

18

Agian behar den hipokresia baino gehiago ez daukagu,

mundu guztia adeitasunez agurtzen ikasi dugu,

gainontzekoenaz kezkatzen garelako itxura egiten,

gure bizkarkoitasuna naturaltasunaz janzten,

eta elkarri sosa ateratzeari ekiten diogu oso duinki lanean,

hori bai, guri lapurtzen digutenean... ordaintzen dugu.

Bederatziak iristen dira eta kalea itzalez betetzen,

jana dago mahaiaren gainean, sabaia, berogailua eta telebista,

gabon, gabon, berandu da eta,

gabon hi, gabon ni.

19

Gaueko hiru zatietan

denok gure zalantzak izerditzen ditugu baina gure belaunaldian finean munduko komeriarekin jarraitu dugu,

gu ere,

benetako zerbait gertatzen denean txunditurik gelditzen gara, elkar begiratzen dugu

desarmatuta, harrapatuta,

baina ezkutatzen hasten gara berehala

eta emanaldiarekin jarraitzen dugu,

gu ere,

animalia bitxiak izan baikara,

hi eta biok,

gu ere.

20

Gizarte irritsak galdu ditugu,

argi patiora dagoen

konpondu ez genuen

hautsitako leihoan

ez dugulako elkar ikusten;

hain zuhurra den izadi madarikatu honek terrenta aizuna besterik ez digu irakatsi; gure burbuilen goma distiratsuan zikinkeriak gure bisaiaren eitea itzultzen digu,

adinak bista hirotzen omen;

gazte mantentzen gaituen bakarra zera delako,

elkarrekin gaudenean

bakarrik mintzatzen garela.

21

Urteak adarretatik erortzen dira eta solairuan usteltzen eta desagertzen,

eta halere erloju ezorganikoak egunero infinitesimalki

atzeratzen dira, ordu oro, segundoro, geletako zeruak udan hautsa euria egiten duen bitartean,

eta gauza horietako batere ez da gastatzen, gure begiak, gure mihia higatzen zaigun bezala,

eta kanpoko mundu erreala

gure kontzientziaren irudikapen bat besterik ez dela esan dute,

gizajoak, gizajoak gu, gizajoak denak,

urrea jartzen dugu bularrean eta eskuetan zerbait gure irauten duena, garrantzia daukana, distiratzen duena

geldi dadin.

22

Eritegietatik aireportuetara eta bueltan,

joan etorriko txartela saldu omen ziguten gehiago kobratu gabe,

argiaren gaindiak denbora behar duelako nahitaez

bere itzal osoa lagatzeko,

eta hori baino lehen hiltzen gara,

bero oraindik,

gure erlijio zuriarekin, itxaropen bakarra ematen duena:

ea ez diguten iruzur egiten

eta eritegi eta aireportuen artean

zaharrak amaitzen garen,

distirekin betaurrekoetan.

23

Martina Rubio bakarrik mintzatzen da, besoa apurtu du,

igandeko arratsaldeak kafe edaten ematen ditu tabernetan,

baina astelehenetan bizitzaz betetzen da eta ez dauka gonaren beharrik,

ez dabil bikote bila eta bere gezurra txikia da,

erosoa eta tristea,

bere bizitza bezala, bera bezala,

pozik dago,

zer pentsatuko ote du.

24

Gauaren zama,

gauak mendietan uzten duena,

ur astuna,

maitatuaren ilean ihintza,

gure baitan,

gure leihoetan,

bukatzen du bere lana

gauaren zamak.

25

Oposiziogileak bezala

dena karta bakar batean jokatu dugu,

eta guk ere irabazi egin genuen,

zer irabazi genuen,

terrentako berrogei urte,

oraindik gure dendak zabalik dirauelako auzoan,

bost besterik ez daramatzagun arren, zerbait gelditzen omen da

gure arropak uniforme direlako

oraindik,

zerua Madrilerako bidea,

eta ozeanoa

fondoan entzuten den

bortizkeria giro hori,

oraindik.

26

Geneukana eta ez geneukana galdu dugu, begirunea hain da artifiziala eta aspergarria, porroten meteorologia azkarragoa da ba, eta ez diegu gurasoei ezta seme-alabei begiratzen orain,

pilatuta daukagun iragana ehortzi nahi dugu bakarrik

ez dezan inork aurki, ez auzo triste honetan behintzat,

hiri guztiak berdintsuak baitira orain,

kristal oro ispilu, erakustokietan batez ere, honela bagoaz pobreziaz berba egiteari utzi beharko diogu.

27

Materiala hondatu zaigu,

epea amaitu zaio, gutxiegi erabilia izan da, ez da asko gelditzen eta gelditzen dena zaharkitua da,

lehenengo prestazio haiek ez dauzka,

eta pentsa orduan goizegi ez gastatzearren ez ginela beraz beti baliatzen

eta gogoekin gelditzen ginela;

honezkero eguzkia ez da bere azalean distiratzen.

28

Kreditu txartelak bizitza hilabete bat aurreratzen digu,

denbora asko da, eta betiko izan daiteke,

ez dugu janarian gastatu behar, alokairuan, autoan,

galtzen diren gauzetan,

gure garaiak gaixoak bizirik mantentzen dituelako dena dela,

eta aspalditik aurreko hilen zorrak ordaintzen erabiltzen dugu dirua,

tira dirua ez, kreditua, etorkizuna,

eta era horretan biharra bera ere ez da gurea dagoeneko,

zor dugu.

29

Okerretako autobus linea hartu dugu,

beste auzoak dira, beste zahar batzuk, munduaren ipurdia,

han jaitsi

eta autobus zuzena aurkitzen dugunerako, gure inguruetara hurbiltzen garenerako, ordu eta erdi batean,

gurean beste jende bat bizi da

eta gure ama hil da.

30

Kulturak iragana desmitifikatzen digu eguneroko miserien berreketa begien aurrean jartzen,

gogoan nonbait,

urteen gurpilean denok izan baikara inor beti,

hau beste egi jasangaitz bat dun,

gero eta gehiago eta gero eta gutxiago,

eta zientziak urritzen gaitu jo eta su,

ez baitago lan neketsuagorik

eta elkarren beharra gehiago agertzen digunik

gure burua ezerezaz betetzea baino.

31

Ez da urterik urte bizitza garestitzen doala gu garela garestiak garenak baizik,

laburra da bizitza bakun bateko grina

dirua behar dituzten pizgarri eta aldaketak behar baititugu azkenean,

heriotzarako beldurra ziurtasunen ametsa baino indartsuagoa omen da

eta horrela uztea gure ahalbideen gainetik suertatzen da

ia beti.

32

Zure aitaren hiletetan eliza erdi hutsik zegoen,

katedrala aukeratu zuten baina, ez dakit ongi edo gaizki,

holakoetan jendeak zutik izerditzea ere, hotz harekin,

ez dute berokia ohi kendu tenpluan,

batek ez du inoiz asmatzen.

33

Laga nazan argi pittin bat uzten

hire baitan, hire erraietan kiskaltzen

goiz hotz honetan, ipurmasailak

trinkotu baitzaizkizu, hor, bainugelan, ispiluan ez dakit zer arakatzen,

ezpainak eta ilea epelak,

su apur bat egin dezagun, argi pittin bat, gautzen dela honezkero.

34

Zoriontsu izan arren

gau goiztiarrak atsekabetzen gaitu,

neguak iragana dakar,

andre berak, poltsa berak, haur berak,

parke hutsetik hi ez haiz pasa,

salmahai beroetan gogo gutxiago, posterrean itsaso zaharkituaren hotsak baitarraie,

eta alde honetan, ilunpean,

gu eta gure abandonua.

35

Auto honek hilak daramatza kalean lagata, hilda ematen du argi euri bero guzti honen azpian,

berarentzat ez dago lekurik

baina eraman dezaten nahi badun mutikoekin egiten den gauza bera egin behar da,

hitz magikoa aipatu, xiringa,

auzoko umeak egiatatik babestu behar direlako gaur,

deskonposaketa, porrota ez dezaten ikus, sexua telebistan soilik, eta gauza berriak; kanposantuko harresia hain da luzea

ezen ez dakigun dagoeneko zein aldetan garen,

hainbeste urteren buruan, euri epel honen azpian.

36

Animaliek gurasoak badauzkate ere bai

eta ez dute gure autoerrukia sentitzen gure patuagatik,

antzinakoek elkar maitatu eta itxaron zuten ere bai

eta horretatik ez da ezer gelditzen ezta,

musikak loreak hasarazten du baita

baina isiltasunaren edertasunak betetzen gaitu gu ere.

37

Berria garestia denez

gure munduan zerbait berria sartzen zen bakoitzean

hauxe genion: ez dugu horren beharrik,

hori gabe pasa gaitezke,

honekin, horrekin eta harekin aski dugu bizitzeko,

baina besteen nahia ez genuen kontuan izan,

haien beharrak,

edo agian bai, baina ez gureak, norgehiagokeriatik at ez omen dagoela zorionik,

"gehiago" hori ezberdinak izatea besterik ez bada ere, uko egiten jakitea,

eta egun jadanik ezer ez zaigunez benetan berria iruditzen

eta iristen dena kostatzen duena balio ez duela hautematen

dugunez, eta orduko gauzak ez direnez ezer, igandeko goizeko zoruko zur epela oin biluzik zapaltzen dugu

eta zera pentsatzen dugu: ez zaigu ezer gelditzen,

berrogei urte ikasteko ez daukagula inoiz behar adina,

eta gu ere ez garela ezer.

38

Denari baietz esaten ez gara haratago heldu,

eskatzen zigutenean ez zuten behar eskatzeagatik egiten zuten bakarrik,

eta bizitza joan zaigu.

Hiriburuak bere asetasunarekin gauza da gogoa kentzeko ordu eskas batzuetan, baina gu zehazgabetasunerako dohai bakarrarekin

gai gara gure ehunak berreratzeko.

Eskolatik hilobira

zein maitasun gutxi dagoen.

Zein zaila den gure neurria asmatzen.

39

Almudenako hilerriaren mendixka baten gainean

zera galdetu huen, hauetako zenbait izan ziren asturutsu,

isiltasuna nagusitzen delako beren kanten gainetik,

eta lurrak beren kezka eta arazoak xurgatu ditu, baina alferrik, horrek ez baitie ezer itzuliko,

iluntasunean ezin baitaitezke libre izan, galtzen jarraitzen duten arren, oroimena bada ere,

eta denek nahi dugun, behar dugun zerbait gehiago hori

harri hotzezko pisu baten azpian berotzen omen da.

40

Bizitzan dena kontaktuen bidez lortzen da, quid pro quo, do ut des,

ez duelako inork ezer debalde ematen,

ondo gelditzearen eroskeria garestiegia baita eta merke samar,

pertsona egokia ezagutu egin behar da,

hitz aproposak behar denean esaten asmatzen,

beti kexaka gabiltzalako, baina sistema

ez da hutsala,

horrenbeste zentzu dauka babesen merkatuak

gure beharrak plazan asetzeko orduan

ezen ez dakigun ondoren gure prostituziotik seme-alabak nola aldendu.

41

Begira nola gauden

dagoeneko ez diogu elkarri galdetzen

ezta errua norena den ere,

norena da errua,

guztiona, inorena alegia,

animaliak bezala beti gazte izan gintezkeen agian,

edo beharbada ume ez izanak

hondatzeko etorkizun bat ez izatea emango ligukeen,

baina egun gehiegi dira, hil eta urte gehiegi, eta jadanik ez dugu ea errua norena den galdetzen,

eta baliteke hori ez izatea galdera, norena zen errua,

benetan ez dugulako amodioaren beharrik bihotzean,

justiziarena baizik,

justiziarik balego galeran, kolperik gabeko ehortze honetan,

sukarrik gabeko erian,

galdera handia,

gurasoek ere zahartzaroaren lehen seinaleak agertzen zitzaizkigunean

ez ziguten egiten ausartu.

42

Hiri batetik bestera joateak

hiltzeak zer garrantzi gutxi daukan

agertzen digu,

nola hil gaitezkeen behin eta berriro

eta nola era horretan soilik

izan gaitezkeen gure buruaren jabe, zoriontsu,

eta nola aldi berean iraganak ez duen gurekin amaitu oraino,

eta betiko kale eta bazterretara lotuta gauden,

barrutik,

gure jabe direlakoz, zoriontsu.

43

Gerrako gailurretako hotzaren ostean etxarte eguzkitsuen asperra heldu zen,

hori baitira gure gurasoak

etengabeko bazkalondo bat.

Lantzen ez ditugun soroek

gure arbasoen haragi eta hezurrek bete zituzten,

haiek eta haien itzalak eta haien harriak gaur dakuskigunak.

Eta gu gauza bera gara,

zehazki gauza bera,

sinetsi edo nahi ez arren,

planetek eta izarrek beren orbitei darraizkien legez

gure zikloei gatzaizkie, pentsamenduan, ezkerra eta eskuina, askatasuna eta leialtasuna,

abertzaletasuna eta oroimenik gabeko hiritartasuna,

gazte belztasun eta argi zaharra.

Gu, dena ikusi genuenak eta dena genekienak,

hi eta ni ere bai, denok.

44

Beti buruan darabilgu ezeri

erabat lotu ez izateko damua,

ez lan arloan, ez artean, ez eta harremanetan ere,

hori ezer ez izana bailitzan, inor ez,

baina orduan noiz izan gintezkeen ni, noiz bizi gintezkeen gure baitan,

denbora eta bakardaderik gabe ez baitago aukeratzerik,

eta astia dugunerako askatasunak ez du oroipenik lagatzen,

akatsek bai.

45

Gure hiriko hoteletan gauak pasa behar ditinagu,

beste lurretako, beste kontinenteetako ardoak edateko,

gure eskolako patioetara itzuli behar dugu, umezaroko auzora, bizkorrago zahartzeko, hire izter zurietan eta nireetan

Afrikako euria eta uzta daude,

etxe hau eta bere argi gordinezko triangeluetatik

beste batera jo behar dugu gazte izateko berriro.

46

Diru koipetsua, denok zikintzen gaituena. metal soinua dauka baina kristala da,

gero eta aldi luzeagoak

gero eta txanpon xeheagoetan metatzen ditu,

he payd his prize diote ingelesek

zorrik gabeko hildakoez,

baina gu handiagoak izan arren

prostituzio bizitza oso batez

ezin dugu seme edo alaba baten

ezta ziurtasunik merkeena ere erosi,

dirua, gaiez beteta eta bizitzaz hutsik,

hotza,

ez da inoiz hiltzen baina beti zaharra da.

47

Ez da planifikazio eza ezta zorte txarra ere,

ez da porrotaren legea izan,

ez usteltzea ez haustura,

ez da kimika ezta geografia izan,

ez argiaren intentsitatea

ezta barreneko musikaren bolumena ere,

ezta igotzen dena erortzen dela sikiera,

zera izan zen,

ez genuela une egokian elkar topatu,

goizegi zenbait aspektutan hiretzat,

beranduegi beste batzuetan niretzat, gainezkoentzat lanpetuta zeudenean artean.

48

Gure bizialdiko hainbat boladetan

zirkulu ezberdin anitzetan ibiliak gara. pertsona bakoitzak badauka bere lekua

nire eta hire buruan

eta dagokionean esertzera dator;

asuntoa zertan datza, ea nork kontatzen duen istorioa,

gogoratzen al zara egun haiekin

eskolan, bulegoan edota hondartzan,

orain haiek non diren galdetzen gara,

gu bezala

egun arraroak zuritzen,

errondatzen

gaueko azken atearen inguruan.

49

Zein unean hartu genuen erabakia garena izateko,

eta zer genekien orduan,

noiztik iritsi gara pentsatzera

behinola zatiak ginela eta orain osoa,

gure denborarekin zer egin izan dezakegun, egin ez genuena jakina, eta egunak inorenak baziren

ispiluari galdetu

merezi zuen izan ezik beste guztia,

unea zein ote zen,

hor aurrean dagoenetik benetan gu zer den.

50

Aberatsa zen,

errebaletako etxe batean

bere gauzak gordetzen zituen,

liburuak, diskoak, argazkiak

eta oroigarri pertsonalak,

bere umezaroko gauzak,

baina gauero

hotel gela batera zihoan lotara,

ahal bazen egunero beste batera,

bera izatetik atseden hartzeko,

txiro eta arrotzaren askatasun

era batez gozatzen zuen

aldi berean burgesen gizarte-burbuila erosiz.

Garestia zen,

baina aberatsa zen

bera izatetik atseden hartzeko adina.

Dirua nondik zetorkion ez galdetu.

51

Metalak distiratzen du Chernobylgo norian, kaleetan igandeak suertatzen dira luzeak,

ez astelehenak,

dena dela hemen ere hauts oro errauts delako,

ura astuna,

eta erlojuaren kristalak distiratzen duenerako

hemen ere dena iragana da

eta ez dago inor.

52

Nire kaleko bat hogeita hamazazpi urterekin jakinduriara iritsi da, edo argialdia heldu zaio

Gautamari bezala,

nonbaitetik, goitik, barrutik,

artearen bitartez, zientziaren bitartez, bizitzako eskarmentuaren bitartez,

nolabait, behin-behinean, gaurkoz,

ezereza onartzea lortu du, bete antzigabetasuna,

guztiona, denarena eta berea,

demagun,

eta kontzientzia, sentiberatasun horrek zorionik emango ez dionaren jabe,

grina pixka bat kendu akaso gehienez

eta horrekin batera zerbait egiteko gogoak, hori gutxi ez izanik ere,

bat batean ez du jakin familiakoei eta lagunei

nola esan, nola ospatu,

seme-alabei batez ere.

53

Gure garaian heriotza tabua dela diote, ezkutatzen dugula edo ezkutatzen digutela, ordainduz jakina,

ez ditugula hiletak eta ehorsketak behar bezala burutzen,

ezta kanposantuaren aldamenean aparkatzen,

eta inoiz ez dugula aipatzen,

ezta behar denean ere,

gaixoa eta ustela baztertuz,

eta behar dela,

baina... animaliek horrelakorik egiten al dute

galtzen dutenean?

Ez al dira gu bezain naturalak

edo ez al dakite bizitza zertan datzan?

Ez al dakite bizitzen?

Makabroa guk jartzen dugu,

ez dirudi beraiek hilerri

edo mamu kutsu horren beharrik daukatenik,

izutik datozenak, ez gupidatik, neanderthalen eta cromagnonen hil errituen gure jarauritsi oparoa zera baitela, elementuen taula periodikoaren eta pasarelen argiaren atzean

kokatuko genuela gaua,

baina itzalak darraizkigu oraino,

eta hildakoek bizidunak

menperatzen eta agintzen dituztela gurean

54

Dena gehiegi da bizitzan,

aitatasuna gehiegi da,

lana gehiegi da,

bikote harremana,

denbora gehiegi, aldaketa gehiegi,

on gehiegi eta txar gehiegi,

laguntasuna ere gehiegi izatera iritsi ohi da, elkar gainezkatzen baitugu erabat,

baina garaitzen gaituena finean ez da neurrigabekeria

ez aurreikusi gabekoak,

baizik eta erabaki baino lehen

asmatuko ez dugula jakin arren

kalkulatu beharra dugula gero eta gehiago, eta egunero aurrera egin behar da.

55

Bizitza osoa heriotzarako prestatzen eman eta gero ez dakigu ezta ondo edo gaizki egin dugun ere,

ez mundu honetan ez agurtzean,

teilatuen gainean zeru lodi gris berberak, argi barban bera denboraz soberan, teilatuen azpian bizirauteko gogo

eta grina egozentriko berak

gero eta ilaunagoak,

hori baita gure seme-alabei uzten dieguna, hori betikoa dena, eta tematu arren

ez dena ez ona ez txarra.

56

Elektrizitatearen porrota gara,

elektrizitate mende eta erdi batek ez digu ekarri

irudimen gehiago besterik,

errealitate gutxiago,

elektrizitateak ez digu argi gehiagorik eman, itzal gehiago baizik,

eleberri gehiago, gaueko bidaiak,

zinema, telebista, irratia,

abestiak tren eta hegazkinetan,

beste toki batean, beste garai batean izatera iris gintezkeelako ametsa, horrenbeste garapen eta horrenbeste erosotasun

honetarako,

kristalak gara, gero eta gehiago.