booktegi.eus

ISABEL HUALDE

beltxarga urdin edo

beltxarga beltz

Ba al da porlanazko basoan lumarik usoarentzat?

Itzulpena:

Iñaki Bastarrika

I

AHOTS ISILA

Bi maiatz

Lasaitasun gozatsuz brodatzen duzu neure arreoa.

Hegalak errausten ditu (dekoratua hautsi zen)

beldurretik gerratik denboratik gerratik

itzulitako txoriren batek

Saritísima eta bioleta

mendeak eta mendeak.

Begira amari

nola tolesten duen gona

ordu hotzei lapurtua

goiz-argi eta aharrausietako inurritxo.

Udak ebatzi egiten du

(maitatzeko duen era)

ene txirikordak harrotzen ditu.

Neskato bat aurkitu dute

haren ahotsa mutu ibai ertzean

haren begiak lazeriatuak

odol arrasto bat ama

susto bat

otsoen otsoen gosea

Eta Parisen iraultzak

Jean Paul eta Simone sutan barrikadak

eta 68ko maiatza.

Emakume zaintzailea

Eta zertaz mintzatuko naiz

zuetaz ez bada

egun batean sitsak bezala hegoei eragiten diezue

maitasun partekatuaren

ziba ezinbertzeko

hainbertze hutsune betetzeko

gure bizitzetan…

maitasun zerutiar apetatsuak

bedeinkatutako kromosomok

tira egiten duzue ene soketatik

neure azala zurrupatuz

azken izerdi-zuloraino

dantzan

inozentziaz eta aingeru ahotsez

tristeziaren harpa tinkatzen duzue

-arimaren armoniarik eza-

gaur sakon finkatua

gauaren sabai altuan

eta neure burua

galdatzen duzue

munduarentzat

zilarrezko bandejan.

Liburutegian

Haren eskua sutan da

orrien histasunean

nabaritzen du

izpilikuz betetako landa bat

izan daitekeena.

Emakumeak, ezagutu sailkatu zenbakitu egiten du:

kode sekretu bat

zakur zaunkarien kontrolerako

(batzuetan amesgaiztoak bidaiaz doaz hotzik

betazal itsuko zilarrezko tren baten

itsutze-argian)

edo luminaria txikien lerro bat

arima nahasien bagoian.

Han begiralariak istorioak sortzen ditu

eta gerarazten

gauaren itsasgoran

zati jangoseegi edo

gozoegien eragina

eta haratago usoen hegaldi batek

sakabanatzen ditu hitzak

olerkariak haizean utzi zituenak

zakur zaunkarien atean.

Emakumeak adoratzen du une isila

salako zehar-argian

sorgin-orratzen hautsa eskuetan.

Sorgin-orratzek eralda al dezakete

inoren arima?

Ordenatzen-sailkatzen-zenbakitzen duten sorgin-orratzek?

Beltxarga urdin edo beltxarga beltz

Tripa hutsen min bat bezala

kexatzen da Elisa –itomen arraroa-

Arrazoiaren lepo harroaz

Hutsa geratzen da eta hegorik gabea

hegorik gabea geratzen.

Hegaldi

kabriola

itzuli

edo oihu gisa

itzultzen da bere gorputzera Elisa

beltxarga beltz edo beltxarga urdin

Sostengatua irmo zeruaren kontra

itzultzen da bere ahotsera

isilduaren ahots sakon isilera

Kua-kua ahatetxo beltzak habi bat

aztarkatzen du

gune

sabel

adar

zuztar

edo munduko leku.

Hiru ahizpa

Hobe urdin turkesa

-dio Luisak-

nik ezin dut sabelean sortu

itsasbelar berde elikagarri doiak

zilborra gorantz

eta lursugea.

Oh, ez, -oihu egin du Sofiak-

shuvaratri erraten da

gauak

janzten ditu bere mediak

lentejuelak eta entidadeak

ez gaitu gehiago babestuko zeruak.

Stevenson biluzik pausatzen da

zure begien uhartean

-xuxurlatzen du Maryk-

aztarka eta aztarka egiteko gosea

hainbat altxor aurkitzeko

kakalardo argitsu bezainbat.

Agertokian

Coppolak

argiak pizten ditu

(elkar musukatzen dute)

zelatariak zeuden teilatuan.

Dama zuria

Heroínas erakusketa

Thyssen Museoa. Madril.

Eta bitartean

jainkoak izatera jostatu ahal baikara

gu geu izan ordez

txoriak at

eta dama zuria

beti dago dama zuri bat.

Oroitzen dut

estrofa bat NewOrleansen

dena begi eta argi argi eta begi

azal beltzaren gain

eta perla zuri

errabiatsu blusapean biluzteko

ez zenegon gaiztotasunik

gorriz margotzearen egintzan

Bai bihotz mutu ugari!

WilliamWithehouse

suaren zirkulutik

eta kristalezko bolatik at

eta Zezilia azal eta itzal

dena hautsia barrutik

elur zuri emaztegai herio beltz

Zezilia

zuri beztitu zuten usoek.

Batetik bertzera

Iraila norbaitek irratia piztu du

gela batean

(izan zen bat Paradisu deitua)

gaua da

fakturak ikastaroak zure bizitza

dena paketatua

idatzi baten atze okerra

Tok tok!

esna bakartiren bat edo itzala

lekuren batean

zerbait edo norbaiten hutsa sentitzen?

Amets on bat

maitalerik onena astiro astiro

sartzen poema gisa

Ziutateak estratuak distirak eta zu

zabal-zabal berrogeita hamar eratan

begiak ixtear

goitik behera isuriz

eta bihar arte bihotz.

Bart hotz egin du Ness lakuan

-odol beltzeko tantak euripean-

zuzizko neskatxak dardar hotzik

zeruari begira.

II

BERE ARGIA FINKATZEN DU

Kontua da gainazalen artean beldurrik gabe irristatzen jakitea

ChantalMaillard

Airearen azalaren gain

Neure eskuak aireko hondarren gainean

… desagertuko balira legez

Emana izan zaigu amil-leizeetatik erauztea

lapislazuriaren kolorea

edo libertate trazuak

zilarrezko gaindegian dindilika daudenak

(zaldia trostan doa

bere izarra daraman kostelazioaren atzetik

eta usoa benetakoa da

eta hegaldatzen da maite ditudanen

eta ez ditudanen gain)

Emana izan zaigu maitasuna

aingeru baten hatsa

begietan gatza dugun egunetan

eta  nola ez

betirako ilargia

aire mututua

aitorpenen lodia zeharkatzen

munduaren oskola ezkutatuko balitz edo

airea airea herrestan airearen azalaren gain

olerkari sutsuen hitzaldia arrastan eramanez.

Ilargi-orria

Leize-zuloaren barnean

mirariak bata bertzearen ondotik

saguxar itsuek bere ezinegona darabilte

-ate mugikorren irudia-

gauaren kearen gain

Estalaktitak eta estalagmitak

jaisten dira edo altxatzen

elkarri lotuak

bere mundu ikusmolde berezian.

noiz arte hotza

galdetzen duzu

noiz arte pitzadurak hotza

eta negu oihukatzen duen bihotz hau

noiz arte.

Shhhh. Hatz bat ezpainetan jarririk

lerrokadak ezabatzen ditu

enigmen zoladura gara

bertze erro batzuk finkatzen diren paisaia

nork erantsiko gaitu behelainora?

Zeruak ilargi-orri baten dirdira zorrotza proiektatzen du

elurrez estalitako adar baten

harat-honat geldoak

eklipsatzen gaitu.

Bizitza bera idazle

Ez saiatu poetarena egiten

bizitza bera da idazle

urteak hegan doazen bitartean

banbuzko abanikoetan

edo arrozadietako dirdira metalizatuetan.

Bizitzak mur-mur.

Eta zer eginen diozu.

Nahitaez errepasatzen duzu

maitatu zenituenen biografia hautsia

azaro gehiegia nostalgian

areagotzen duten uhartediak

gehiago balio ez dizuten

poemen gain krespak jartzen dituzu

zeren pailazo tonto batek

barre eragin nahi baitizu

esna itzazu txolarreak

pekatu guztien jatorrian

eta heltzen diozu unearen berotasunari

hori zilborra izanen balitz bezala

arnasa hartzen duzun

munduaren amaierako azken eguna.

Entziklopedia

Zenbat aldiz nahastu zen lengoaia

kangrejuaren ibilbidearekin

atzera beti atzera

iker dezagun

itzalak ematen dituzten

txingar eta errautsen gain

hega zaitezte narzisook!

Entziklopediak maitatu ahal balu bezala

edo ni koroatu

edo basoen miresgarria eskuratu

erretzen garenean.

Eta berpiztu behar duzu

begira zeure buruari

hitzen purutasunaren zaindari

eraldatzen eta oldartzen diren

bihotzen jitoan.

Paisaia

uraren konplizitatea itxarotea

sekuentzia laburretan

likidotasun hutsa

tanta batek arnasa hartzen du

bertze batek ebakia

(oraindiklepokoak ene perla guztiak dauzka)

Sugea zelatan

Egia al da ni neu bakarrik izan nintzela tentazioa?

Itzalargia irekitzen da

eta zalantzaren mendebalak estaltzen du

bidegurutze hitzaren lekua

paisaia hitzak hartzen du.

Gorputz eta hitz gara

laute artisau

on egiten du

gauaren danborrean

igeltsozko ekaitzek arrasta gaitzaten uzteak.

Ilargia sonbrairutzat zeukan emakumea

Ohituratzat dauka euri-pesia agurtzea.

Euri jasan zaldun zoroek

zeharkatzen dituzte alanbre-hesiak

irudimen txit handiko

begiratu erlauntza.

Alfonbra gorriaren gain dantza egiten dute panpinek

segurtasun-lerrotik harago

birikek eusten diote

zer eginen diogu tradizioa da

ez obeditu?

edo bibolin amestien

orkestra batean sartu.

Begirada hautsien lurra hautsita

sonbrairutzat ilargia daukan emakumeak

ez du presarik

kaiola estutik irtenda

hedatzen du bere urrezko soka

nahi baduzu

hasperenen bat

jakinduria zaharrarekin

askatu haren kometa.

Ekaitz guztiak pasatzen dira

eta beren argia ezartzen.

Ispilurik gabeko etxeak

Baina zein txikia den hiria

koloreen bereizketa zentzugabean:

etxeorratz atiko etxola

-Kane hiritarra-.

Ene seme-alabek azalean gordetzen dute

gauerdiaren heiagora.

Delikatuki zizelkatu zituzten

ispilurik gabeko etxe batean

zertarako edertasunaren alferrikako sakabanatzea.

Zatoz

gerorako utz dezagun hitza

berehalako berrien

uholdean sakrifikatua

(orain zirujauak betazal mindu

baten gandorra konpontzen du)

hain da premiazkoa arrosen konspirazioa…

gugandik jariotzenden urjauzitik edatea

musika hutsean eta harearen arintasuna

-zekale itsasoak-.

Zatoz

proiekta dezagun eguzkia.

Maitasunak eratzen gaitu.

Urte sasoien haserresua

Murgiltzen dena leherketetan itzultzen da.

Badakit garunaren eta odolaren marmarra

harri egiten duen eskorpioaz

badakit kolpatzen duen hitz desegokiaz

badakit isiltasunez

eta haien nota barnekoi hautsiez.

Jaun hordi

orkatza erraldoitzen da

urtaroek bizkortzen duten

haserresu kondentsatuan

nik maite dut eta askatzen naiz

eta zeharkatzen dut haren hiria.

Murgiltzen dena leherketetan itzultzen da.

Sugea gure etxean bihurrikatzen da

eta zimenduak mugitzen ditu

gabon

ordua da gorputz

epelen unean

ez-zuzen eta eder

jainko eguneroko bat legez

gaur euriarekin batera sartu zara.

Eguerdi gorria

Eguerdia…

baten batek bere geografiaren mugak hedatzen ditu hegaldirantz.

Une ezin hobea dirdira gogoratzeko

aingeru aurpegi hori

aranak xurgatuz.

Musika-kaxa irekitzen duzu

eta telefonoak abandonatzen dituzu.

eta oh bai

begira nola dauden soberan

aitzakiak janzgaiak hitzaldiak

azerikeriaren letaginak sobran daude

ispiluaren bestaldera erortzen dira.

Berjaio

gosaldu aurpegi hori haritxo

elutx lubakitua aranak

eguerdi gorri.

Eguzkitan

Luzatzea

mehe

norberaren loaren

kontzientziarik gabeko biderkatzean

auhen ahula ahotsen disoluzioan

bizkar makurtua

katu baten

indargetasun hazkor batekin

ez dago presarik edo larrialdi-argiak

bar-bar eta hezetasunak soilik.

Udako izerdia

egarri perla hitzetan

irristatuz

maitasunaren ezpatarik gabeko dardara

haren hats biluzia.

Aizto eta txokolate

Soilik maitasuna errebeldia egintza gisa

UbertoStabile

Gizonezkoak dio betirako maitasuna

haize-ahobizia

hatzen artean erabili du

adar-ukitua haren azazkalak

eta hitz batzuk zintzilikatzen ditu sahatsean

bere ahotik.

Ez       dio emakumezkoak

zauritzen nau zure ilargi ikasiak

aizto eta txokolate

sorgin-argi doi

zure poemen

adierazpen

irristakorra.

Acapulco…

ez duzu aurkituko aingerua

haize ozeanikoetan.

Zergatik ez Stabile

eta haren su-lerroa?

eta hitz bat:

udaberri edo bidazti edo New York

edo zoradura edo padura.

Etorkizuna orain da.

Etorkizuna orain da.

Harri bihotz

Gariak aieneak aletzen ditu haize-kontra

haizeak txistu eta bakardade-isuri

aizkora zainartatua

urez harriaren aurka

harri bihotz.

Gerlari batzuk

ez dira sekula itzultzen gudalditik

baina zuk begira eguzkia

on a dit quelquejour chéri.

Bihotz laino erro harri

garia bakardadea aletzen

aldare zakar bat jarri genuen bizitzarako

erre egiten zuen bizitzak?

ahantzi zenuen berpizte-ogi izatea

lurretik aldendua alkitran usaina duzu

galtzen zara espiraletan

biraka-biraka baitoaz eta erotzen

itzuli gabe gune batera

hegaztiak zure ariman behin batez…

ahalmen amaigabea beren destinua moldatzeko.

Une argitsuak

berriz lehertzen dira soroak

bertze dirdira bat

taupadak bertze batzuk.

Sute berriro izanen da udaberri.

Laranjondoen hilezkortasuna

Egutegiak erabili gabeko zapatak erakusten ditu

mugurdi-haragia eta oliba-mermelada.

Zeren hil baikara eta itzuli

etengabe apaletako isiltasunera

modu izugarrian ekaitzek ekarri zuten

nostalgiaren usaina

elurrak bideak desegiten zituen

eta izotzak hausten

harrien hezur gogorra.

Zure buruan bilatzen duzu bolborategia harmonizatzea

suzko maleta estrainio hori

(bandejaren gain sutan daude

Salomeren

bular biluziak)

eta premiaz eskatzen diozu zeruari

laranjondoen hilezkortasuna.

Egiaz erran dezakezu

hau izan da ogiaren eta ene odolaren herrialdea

gaur amaitzen da

hatz erakusleaz adieraziriko heriotza

zuri eta beltzaren aro deslabatua

bizitzak patruilatu egiten du bihotzetan.

Inurriak lo egiten duen txokoan

Bakeak neutraltasuna

galtzen du kalexka estuetan

foro artifizial eta antipoetikoetan.

Inurriak lo egiten duen txokoan

bertze batek bere fusila altxaten du

baten batek paradisuak esploratzen ditu

horma arrailduetan

leschansons a la nuitcrient a ma tête

enécrivantdescheminspleinsd’oiseaux.

Maitagarriak lo egite duen zokoan

bertze batek edertasuna nahi

galburu zilarkarak garaipen

edo aurkikuntza.

Ez da egia ezta ere

inurri guztiak

alargun dirautela

bolbora artean

Zernahi delarik musua

nebulosa edo zirkuko hondamendia

maitagarriak idazten du

mesedez

atera nazazue abandonu gozo honetatik.

Orriz orri

eguzki-sistema bilatzen dut exilioan.

Lepo artekatsua duten zisne gorriak

Entzuna duzu erraten

gauzak eta arrosak hiltzen direla.

Baina nik erortzen ikusi ditut

isilean edo abarrotsez

duten izaeraren arabera

erori eta hautsi mugarik gabe

gauzak lurraren kontra arrosak

lepo artekatsua duten zisne gorrien antzera

petaloak desegiten

argitsu diruditenegunetan.

Eta ford bat pasatzen da.

(Richard Gere behelaino artean)

bere klaxonarekin doi ukituz

prostituta batzuen

papar izoztua.

Sinestezina da ze ubera uzten duen

abandonuak gauzetan

bitartean… ipurtargiak ilunpean geratzen dira

hirien bidegurutzetan

eta gora egiten dute teilatuetako argi-zulora

ametsekin eginez

erraz digeritu daitekeen mataza.

Gauak argia bilatzen du ipurtargietan

ipurtargi poetak

ametsak idazten

Esne Bidean.

Zeramika hautsien parkean

Zeramika hautsien parkean

festa-kakaraka prestatzen du hiriak

baina zure bihotza ez dute gonbidatu.

Arriskuak dira zentzudunak

hain arriskutsuak dira zentzudunak…

Isadora ederra

inork ez daki aldi txar batek zer duen atzean

inork ez du galdetzen poxpolo baten asmoaz

zure barrea eta zure gorputza hausten dira aurrietan

baina zuk distira egiten duzu.

Neure sutan erretzen naiz

ba al daki inork norantz hegatzen diren neure begiak

argiak itzali eta arrosak hiltzen direnean?

Festa-kakaraka prestatzen du hiriak

baina neure bihotza ez dute gonbidatu.

Paradisu

Memorian ausentzia

sugearen perla

bihurritua idulkipean

Evaren begi ilunek

xurgatzen dute gaua eta Nigana dira itzultzen

une perfektu bat islatuz.

Ikusiko bazenute nola haien begiek itsutzen dituzten izarrak

Ez al nuke nik emakumea maitatu behar horregatik?

Orduan

esadazue

zer bisio izugarri sartzen den haren ariman

mina diseinatuz

zer legek edo torturak egiten duen gugana

zer hitz zaunk edo dekretuk

zer kondenak.

Hitz egidazu    argi-txori

misterioen mundu honen ziurgabetasunetik

zure aurrean makurtzen naiz

baina ez zaitez gehiago hegaldatu bihotz

ez mokokatu  jainkotasun-irak pozoindutako

sagarrak

ezin dut gehiago jasan dantza

suiziden askatasun ezin baketuzkoa.

Bulldog

Argi-malutak jausiko dira bihar soroen gain.

Eta zer leihoak ixtea

gela ospeletan

edo algebran bermatzea

edo arrosen eldarnioan.

Bulldoga hatsankatzen da

ezinegonak ereiten ditu

gau mestizoan

ihes egiten du

Bianca

sorgin-argitik

parkeetako ertzeetatik urrun

non azaltzen diren kristal hautsiak

ez hegoalderantz

hegoaldean itzalak hazten dira

atzamarkatzen dute eta orratzak sartzen

eta lizunkeriak txistukatzen ditu

filibustero tren batek.

Zenbat kostatzen den berriro lehen taupada…

soka tenkatu da zona gorrian

eta beharrezkoa da harriak musukatzea

edo ederrrez zizelkatzea.

Ikusten duzu

desegite hondatian

eta adarrak ateratzen zaizkio.

Argi-malutak jausiko dira bihar aintziren gain.

Larrainetik urrun

Nahi bazenu

aska zenitzake ezinegon-beloak

horrelako zerbait seinalatu

haizez okertu diren errailak bezala

(inurri txikiek amesgaizto batean lez

marrazten zuten

eskolarako bidea).

Tiro batez bota dezakezu

gora gora dioen noria-motorra

saia zaitez

egin dezakezu.

Bisturiz sakatu muinoa

non belarra ekiten dion

desberdintasun usain sendo batekin.

Urrun aroa non agureak

bere hazia astintze zuen

-amaren esne zuria-

printzesa baten aho mututuan.

Leku bat trazatzea

non espiritua altxatzen den nasaiki

uniforme urdinen perbertsioaren gain

oinuts gau baten hasiera

babestea.

Horrela ez dago tokirik

hil-maindireen artean negar-zotinka aritzeko.

Eta gainerakoa… aingeru hazi gozoa

ezpain irekietan isuria.

Kartoi-beldurra

Berea duen herrialde batetik ihes egiten du

kaiolatu lezake koadro lokartzaile batean

sekretuen armazoi arin

poeman mimetizatuak

eta itsasora bota.

Baina itsasoa emakumearen barnean bizi da

horretaz ziur dago bera

itsas-lamien trantze-kantuan

astintzen du eta eransten da

bere enkantamendu kaiolara.

Abandona lezake basoan

non dirdaitzen duen hostoen erne-indarrak

altxatu musika zutabe bat

afeiterik gabeko hanken desafioan

(inurritxoa joan-etorrian eta loreak ilean)

eta atseden hartu handientsu

bere bihotzaren bulboaren gain.

Itzul liteke berea den herrialdera

eta oinak desitsasi

guztiz belzturiko

sineste-tapiz zaharraren gain

txoriak eta kometak lasterka biluzik

beldurra zentrifugatuz

emakume

zentrifugatuz kartoi tranpa beldurra

k a r t o i a.

Ikus nola kristaltzen den ilargia

Hegazti migrari gisa hegoak astintzen dituzu

ezagutzen dituzu aldeak  izerdi-zuloak pultsazioak

gorputza gorputzaren gain

eta txoriak lehertze gisa

ebakitzen dituzu ene azalean

baina atera gaitezen

jar dezagun soinean

euriaren gabardina indefinitua

zure begiratua gaur nahi dut zabaldu

errekatik harago

armonizatua baita

txitxarren kantuarekin.

Begira nola kristaltzenden ilargia

bere misterio funtsezkoa marrazten dizu

argi bai argi

ez izan beldurrik

gaur ez du hautsiko zure arima

haren aho ikusezinaren isiltasunak

errusiarrak amerikarrak

ez dakit

zoro egonezinak sutan

etengabe hozkatuz beren zuztar eta lurraldea.

Bécquer hil da

III

TXANO GORRITXOAK

Nahi dut hautatu izaeraren diamantea.

Sagarrari neuk eman nion lehen hozkada.

Neu izan nintzen lehena.

KabitaSinha

Nahikari

Ez aipa orkideak

ihiak bezala loratzen direnak

zutoin berdea makurtzen dutenak

iraultza baten itzalean.

Puruegia.

Nahikarik gaua sintonizatzen du.

Gogora ekartzen du laranjen zaporea

ezkontza baten usain gazi-gozoa

Yangtsé-ren ertzean.

Hau nahi dut

maitasunaren memoria piztu

eta ez nazala inork seinala.

Zuen

egunsentiaren aldekook

barre egiten baituzue

dardar egiten duenaren hondakinen gainean

agurtu neure partez

intsekturik txikiena.

Esaiezue

Nahikarik gezurtatzen du uherdura

eta ur loa.

Zutabe eta ke

emadazue distantzia

harri koxkorrak haretik bereizten dituena.

Nahikari apeta izan zen.

Amets eskurakaitza.

Txanogorritxoak

Gauaren irekite sorgortuan

dialektoak errebelatzen dira.

euriak hezetutako lokatzean tatuajeak

edo oinatz  ( 36 zenbakia)  batzuen oihartzuna.

Batzuetan erauntsiak desbideratzen du kanta.

Hare-egarri den errekaren

melodia astintzen baduzu

otsoaren ulua itzultzen da sendo.

Aurrera Txanogorritxo

lur hiztun estrainioek

enmarkatzen dute basoa.

Ibilbide argiztatuak

begiramenik gabe hedatuak

sorgin-orratzen hauskortasunaren pean.

Zabiltza zabiltza pasea itzazu zure uhindurak

modako kruzeroen

eta izar-andamioen artean.

Aurrera

printzesa

kontuz

takoiak.

Isilik…zinerrota martxan

Nork nahi zuen jakin

ea eskultura perfektu hori

zeinaren gainean atseden hartzen zueneguzkiak

emakumea bera zen udako jainkosa jantzian

ala bigarren mailako aktorea

belaunikatzear doi

paper nagusia lortzeko

bere bizitzako historian.

Isilik…, zinerrota martxan.

Inork ez ditzala uki bere gune ahulak

inork ez dezala disparatu edo deskargatu flasha

orbainen gain

inork ez diezazkiola hankak zabaldu edo itxi

malenkoniari

haren haragia fresko mantenduko dugu

hurrengo udazkenera arte.

Nork nahi du jakin

joera duen suizidiorako edo erailtzeko

egarri den edo logura

urguilu pixarren bat

bere kaxemirezko jertse urdin panparroiaren pean.

Hori da utz diezaiogun emakumeari arnasa hartzen

harik eta nakar zurizko ilargi hori…

Oh, bularra aguroegi lehertu da

eszena zikinduz

begira nola odolusten den eta darion.

Erne kamera.

Isilik…, zinerrota martxan.

Maria

Mexikon logirotua

zalantza existentzialen

sonbrairu handi baten pean.

Abandonu estasi gau intsulina edo crac gaindosiak

eragindako harrimenetik desagertzen zara.

Heriotzak azal-ukitu zaitu

ofizinistaz mozorrotua

itzulerarik gabeko langabetuen ilaretan

paperak miazkatuz eta miazkatuz.

Eta pixka bat Iparralderago

bakardadea

Repsol-ekin klimatizatua.

Isola isola itzazue ongi leihoak

zuen bihotz-taupada nagia.

eta pantaila biratuz

Maria

zuri begiak iltzatzen

ahoskatuz

astiro

HEGO hitza.

Non geratzen da

hegaztien ibilbide zoragarria

bidaiak irlanda padurak haien azaletan

Maria ederra deitzen diozu

lorik ezin den gauetan

airea aingeru burbuila haren gorputza

plazerek akitua

elurra ahanzturen hauts zuria

haizeorratz eroa

beti Iparra seinalatzen duena.

Promesen maitasunarekin

erretako

neskatoak

arnas dagi

bere azken isiltasuna

hamaika zalantza existentzialek

egindako sonbrairu handi baten pean.

MaryPoppins

Suak norbera arrastan eramaten uztea

norberaren kontua da.

Nork daki izan nintzen soilik itzal

kartoizko panpin

kondaira baten paretetan proiektaturikoa.

Ene aurpegia galtzen zen

aireko tranpen artean

TwiggyBarbies

izotzetan zizelkaturiko panpina adorableak

plastikozko bihotz.

Sahats negarti eroso jarria

lokartuarena egin nuen

baina haizeak ukitzen zuen haizeorratza

norantza guztietan.

Eta hor dator txistu eginez latentziak izerdituz

tximini-garbitzailea

(tximinietatik

ke artean sartzen dira katuak

zentzumenen men ez egitea

eta begi beltz hain ilun horiek

gauen beha ta beha egonak baitita).

Desager gaitezen konpromisoen mapatik

Kedarra!

Kedarra eta lurra Mary-rentzat

Soilik kedarra eta lurra gehi lurra

Bere gonape zabalean.

…

Flotatzen geratzen da airean belztua

tximini-garbitzailearen izen azabatxea

eta haren sinadura

Oh Mary!

Zentzumenen Rita Hayworth

Giroa tanteatzen duzu

urratu txikiak usnatuz

antsietate zikloia.

Buhaka hazitako errekaren ubidean

deabruak mingaina klaskatzen du

eta beldurrak

bere kizkurra indartzen.

Erruletak bira.

Zentzumenen Rita Hayworth

lerratzen duzu eskularrua

eta munduak usnatzen du

edertasunaren hurbiltasuna:

askatzea trentzak gonak

mirotzlokartuxeak

krimen bat eman dezan gabe.

Ez dago ihes gehiagorik

isiluneetako bidazti errari txiki

ez gehiago txoririk

dardarka biluzik

mugetarantz.

Miss “X”

Oh utz iezadazu eratzen

aretoko bertso hotzak

negar egingo banu

ez lirateke erregistraturik geratuko ere.

Utz iezadazu telebista pizten

bere realitiekin gozatzen

(fortunadun batzuek badute beren bizitza)

utzidazu ene begizuloak disimulatzen

hainbertze leiho daude –begi oxidatu-

esna gauean.

Ez izan ikararik

neure iritziak ez du gatazka nazionalik eragiten.

Utz iezadazu Yanira imitatzen

urrezko itiduna baita

baliabide-maleta dirdaitsu bat naiz.

Begiozu nola argitzen duten

neure begiek? Alderdiaren baderak

neure azkazalek ez dute sekula airea urratzen.

Eraginkor

eskuizkribuak tatuatzen ditut

zure izaren izerdi eternalaren gain

laguntzaile samur mutu

negozio bidaia saihestezinetan

irudi artez arteza biraka dabilena

ohategi aristokratikoetako lujurietan.

Neure biluztasunak

infinitate bertsio hartzen ditu.

Neure belarriak gortzen ditu

burrundara-erlauntza oso batek.

Kongresua abiatua da

gertuzko tximeletak ehizatzera.

Irlandar begirunegabea

Irlandar begirunegabea

Erorarazi du sorbalda

horren biluztasunak

(Dublingo izarrak bere gudua irabaziz

euriari).

Baina emakumeak nahiago izan zuen urraturen bat

elepideen metal hotza

ikono eztabaidaezin horren atzetik ihes egin

izanik zartatzen duen filosofia

eta kontinentea zeharkatzen duena.

Emakumea nekaturik aingeruen urdin desonestaz

beti loveohmylove.

Prest emakumea zerua aiztoen artean sortzeko

dirdaituko dute gaur haren ilargi gorriko oreztak

begien aurrean

eguzki gisa.

Aisha

Old Delhi-raitzultzeak

erran nahi du

jainkozaharrenusainean arnastea

hotelak

non debekatua dagoen sarrera animalientzat

eta bizimodu txarreko emakumeentzat

hainbertze algoaza eta itxarote neutralizatu!

Utz ezazu maitasun mezu bat

eta erruduntzat joko zaituzte

Erran zizuten

Aisha

ez ezazu dirdai egin

aldendu zaitez mundutik

oraindik sinesten duzu zentzu onaren lautadetan?

Zure gorputzak leher egiten du

almanake trastornatu

leherketa erreketan

kantua batzuetan bakartia da

eta bizitza

diamante bat

hainbertze dirdaitzen du aldentzen denean!

Malala

Desafio bat bezala

krosko zaharraren legeen aurrean

Malalak ere izena idazten du

eta iparrorratzak tartakoa du orratzetan

saguxarrak lez.

Okerren aintziran

bertze ardi batzuek betetzen dute araua

eta atseden hartzen beren argi zurian.

Sakrifizioa iraunkortu egiten da.

Harbel baten atze ilunean

idazten dut ene izena

MALALA

Ez naiz efigiearen diktadurapean jarriko.

Kraskatu

edo airean igaroa musukatu

ezagutzen ez ditudan destinoetan dantzatu.

Malalak bere izena idazten du.

Norantzabioa

harrenmangladian?

Diktatua

Hor giltzabiratzen dena

aparbafadetan

Altxorrahondoradoa

eraztuna erian area da

(ez ez da zurea berezko eskubidez)

erantsitako behelainoa

belo bikain gisa

hondarren gain.

Eta zu

Venus ausart

dirdaitzen duzuna zure glose-barran

aukera nazazu ni

playboy maitagarri aristokratiko

egiaz jainkoek koroatu ninduten

zure mundua eratzeko

ez duzu fidantzarik zure izarrean ?

Entzun egizu sarrailean bira egiten duen giltza:

jaguarraren tronuan

bakardadeak bere mantua erreklamatzen du

etxe hutsaren kirrinka

Bertze giltza batek zuzenduko du

ispiluen geografia zailean sartu-sartua dagoena.

Eskarlata edo euri

Gaur hedatu da bonba.

nire izena paseatu dute

hiri guztian zehar

eta eskarniatu naute.

Melarra eskoba kirtena bulargabea

gizonzoroa ema zoroa “emakume hori”.

Hitzak nigan zuztartu dira

eta jada ez dakit aingeru naizen edo murru.

Ez ezazu negarrik egin.

begira neuri

gizon bera naiz

emakume bera

zure oinetara emana

bihotza garbi.

zure senar emazte

maitatu nahi duzuna.

Zin degit jainkoagatik gizon izaten segitzen dudala.

Gau honetan berrizdirdira eginen dut

izar iheskor hotzen neure ohaldean.

Eskarlata.

Orain

dei nazazu Euri.

LowCost

Vueling hiritarrak

Ez du nahi bere bigarren azukre koxkorra.

Lowcost Maltara

ez du behar fortifikaziorik

mozal ederren

eranste fina

kaiola berezien

-jauregi joniarrak-

lekuan.

Egun batean ibiliko da lizarren artean

men eginen dio

begien lizuntasunari

ur gardenetan.

ChiarakCienfuegos-i buruz hitz eginen dio

eta espezie aromatikoez

bateratzen baitira

jainko eroen maitasunean.

Chiaragazigozoa…

Ikuspegi eder-bikaina

krokodilo inozenturdinberde

eta frutufreskoena.

Table of Contents

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

I

AHOTS ISILA

Bi maiatz

Emakume zaintzailea

Liburutegian

Beltxarga urdin edo beltxarga beltz

Hiru ahizpa

Dama zuria

Batetik bertzera

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

II

BERE ARGIA FINKATZEN DU

Airearen azalaren gain

Ilargi-orria

Bizitza bera idazle

Entziklopedia

Paisaia

Ilargia sonbrairutzat zeukan emakumea

Ispilurik gabeko etxeak

Urte sasoien haserresua

Eguerdi gorria

Eguzkitan

Aizto eta txokolate

Harri bihotz

Laranjondoen hilezkortasuna

Inurriak lo egiten duen txokoan

Lepo artekatsua duten zisne gorriak

Zeramika hautsien parkean

Paradisu

Bulldog

Larrainetik urrun

Kartoi-beldurra

Ikus nola kristaltzen den ilargia

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

(Izengabea)

III

TXANO GORRITXOAK

Nahikari

Txanogorritxoak

Isilik…zinerrota martxan

Maria

MaryPoppins

Zentzumenen Rita Hayworth

Miss “X”

Irlandar begirunegabea

Aisha

Malala

Diktatua

Eskarlata edo euri

LowCost