I

Indartsu sartu da terrala. Gogoz astindu ditu dunetako landare herrestariak nahiz eta ez dirudien kalte handiegirik egin dienik bere laztan boteretsuak.  Mengel itxura duten arren, zainak hondarretan ongi ainguraturik izaki, aski ohituak daude itsasotik zein kontinentetik datozen haize ufada bortitzen oldarraldiei. Marak jertsearen bi muturrak heldu eta bular parean gurutzatu ditu itsasoa haserre zelatatuz.

Ez da sarritan etortzen itsasertzera. Istripua gertatu zenetik, kresal usaina alboratu eta mendi aldera bideratzen da. Han ere bakerik ez duen arren, barru barruan sentitzen duen mina eramangarriagoa dela iruditzen zaio, ur gutxiago daramala etengabe martxan duen errotak. Batzuetan, oso gutxitan, lipar txiki batez makina birrintzaile haren funtzionamendua erabat geratzea ere lortzen duela iruditzen zaio. Berehala, indartsu, temati abiatzen da, ordea, bakea ilusio bat baino ez dela gogorarazi nahiko balio bezala.

Zalantzan egon da gaur. Goizean goiz, etxean geratuko dela agindu dio bere buruari. Orduak aurrera zihoazen heinean ordea, ezinezkoa gertatu zaio neutraltasuna mantendu eta hondartzara ez azaltzea. Bihar jarriko dute berriro ere ferry zerbitzua martxan. Bihar… Hotzikara bortitz batek gorputz guztia zeharkatu dio burugainetik behatzetaraino. Jertsea apur bat gehiago luzatu eta estu-estu gurutzatu ditu besoak bularraren kontra. Arnasa falta zaio. Ez da gai izango. Ez. Eta hala ere… Han egon beharra du. Zernahi kostarik ere, ez ditu bakarrik utziko. Ez, oraingoan ez. Han egongo da.

II

Gaurkoan ere, betozko ilunez begiratu dio Marak plaza zeharkatu duenean. Erikek buruaz agurtu duen arren, Marak ez du ez agurtu, ez adeitasun txikienik adierazten duen keinurik egin ere. Eriki ohi baino garratzagoa iruditu zaio bazkal osteko eguneroko kafea. Emakume hark egunik distiratsuena ere iluntzeko aparteko gaitasuna duela otu zaio.  Presaka zihoan, beti bezala, nahiz eta Erikek ez duen oso garbi zertarako duen halako presarik. Gogorra da esatea, baina, etxean ez du inor zain izango Enekoren istripua gertatu eta alargundu zenetik. Bai, istripua, errepikatu du mantra moduan. Herriko gehienek, Marak barne, zorigaitzaren errua Eriki egozten badiote ere, berak kontzientzia lasai du. Ondorio lazgarriak izan zituen tamalezko ezbehar bat izan zen. Itsaso handia zegoen, inork espero ez zuen galerna uste baino azkarrago eta indar handiagoz sartu zen eta hilik daudenen erabakiak epaitzea gustatzen ez zaion arren, Enekok ez zuen asmatu kapitain lanetan.

Larrialdi abisua eman zuenean bere aginduak bete izan balitu, ez zuketen ferryak hondoraturik, bizpahiru bidaiarik larriki zauriturik eta Enekok itsas hondoan itorik amaituko.

Mara bere onetik irtenda ikusi zuen hasieratik. Berarengana etorri eta, ferrya hondoratu baino lehen, txalupa pare bat itsasoratzeko erregutu zion. Hala egin izan zela beti herrian eta jada itsasoratzeko prest zegoela herritar talde bat. Mara ere joango zela haietako batean, bazekiela arraunean eta lehorrean geratzea baino nahiago zuela bere senarra eta gainerako bidaiariak salbatzera joan. Erikek ezezkoa eman zion behin eta berriz. Ezinezkoa zela. Ulertzen zuela bere nahigabea baina horrelakorik baimenduko balu, txalupako guztiak heriotzara kondenatuko zituzkeela adierazi zion. Larrialditakoak laster iritsiko zirela. Lasai egoteko. Haiek jakingo zutela egoera tamalgarri hartan zer egin behar zen. Zaila bazen ere, itxaron egin behar zutela, laguntza bidean zela.

Zoritxarrez, ferrya iraultzeaz gain, herrira iristeko erabil zitekeen errepide bakarra ere blokeaturik utzi zuen galernak lubizi bat medio. Udaltzainek Eriki horren berri eman ziotenean, zer eginik ez zuela jakin zuen. Alkate bezala, bere lehentasuna, herritarrak zetorrenaren aurrean prestatzea zela erabaki zuen. Berriki egin zuen lidergo ikastaro batean ikasi zuen zoritxarrak eramangarriagoak direla taldean pairatuz gero. Ezinbestekoa dela talde bateko partaide sentitzeak ematen duen indarra ezbeharretatik onik ateratzeko. Argi izan zuen ikasia praktikan jarri eta egoera zail hura kudeatzeko trebezia auzokoen aurrean azaltzeko garaia iritsi zela. Eta halaxe egin zuen. Udalbatzarren aretora azaldu eta herritarrekin bildu zen. Argi eta poliki hitz egin zuen eta Marak, negar batean, txalupetara joateko asmoa berritu zuenean, aretoko ateak ixteko agindua eman zuen. Hantxe itxita egon ziren denak, negarrez batzuk, paretaren kontra lurrean eserita besteak, denak ere, etsiturik, harik eta Eriken sakelekoak itxialdiarekin amaitu zuen arte. Larrialdietakoek helikoptero bat aireratzera zihoazela abisatu zuten, galerna erabat pasa ez bazen ere, aireratzeko baldintzak betetzen zirela eta berehala abiatuko zirela erreskatera.

Aretoko ateak ireki eta arrapaladan irten ziren guztiak moila aldera. Bihotza kolkotik atera beharrean zuten denek ala denek. Ez zekiten ferryak ur-azalean mantentzea lortu zuen ala ez. Ez zuten asko itxaron beharrik izan menderatua izan zela jakiteko.

III

Mara bakarrik geratu zen aretoan. Bazekien alferrik joango zela moila berrira. Erraiek okerrenerako prestatu beharra zuela oihukatu zioten. Ez zen kanpoko zirko hartan murgilduko. Ez. Ez zien kuxkuxero eta bihozgabeei doako tragedia saio batez disfrutatzeko aukerarik eskainiko. Aretoan zeuden guztien ihesaldia eta momentuaren nahas-mahasa aprobetxatuz, erdi ezkutuan atera zen udaletik eta bere amak eta honek baino lehenago amonak erakutsi zioten bezala, talaia zaharrera abiatu zen isil gordeka. Handik begiztatzen zituzten garai batean baleak, etsaien ontziak, galernak… Huraxe izan zen herriaren bihotza arrantzatik bizi izan ziren bitartean. Orain, ordea, sasia zen han nagusi giza arduragabekeriaren zaborren aztarnekin batera: botilak, zigarro-muturrak, prestaturiko jaki ezberdinen hondakinak eta mota eta kolore guztietako plastikoak. Marak nazka eta pena  sentitzen zuen hain kuttuna zuen leku hartara igotzen zen bakoitzean. Ukabilak indarrez estutu eta begiak azkar itxi zituen malkoak gorputz barruan gordetzeko ahalegin izugarri batean.

Erik alkate zenetik bertan behera geratu zen leku hura. Ez omen zituen bermatzen segurtasun neurri oinarrizkoenak ere. Halaxe argudiatu zuen alkateak sutsu. Ez zuen amore eman moila berria eta haren ondoan talaia berria herriaren plaza aldamenean eraiki zituen arte. Polita zen, bai. Irisgarritasun aldetik talaia zaharrari mila buelta ematen zizkion, baita. Horretan ez zuen inork kontrakorik esango. Baina… Marak argi zuenez, ez zuen erreskate lanetarako balio.

Istripuaren berri izan zuenean, barruan sentitu zuen minak ito behar zuela iruditu zitzaion. Ez zegoen bere biriketan aire izpi txikienarentzako lekurik. Herio itzulinguruka zebilkion eta ez zion lana erraztu nahi. Horregatik ekin zion Eriki. Haren erabaki aldrebesari. Aretoko atea itxi zuenean ordea, argi ikusi zuen ez zuela zereginik, ezin izango ziola Enekori lagundu. Gainera, inori aitortu ez zion arren, bere senarrak ez zekien igeri egiten. Hamaika aldiz hitz eman zion ikasiko zuela, berandu baino lehen egingo zuela ikastaroren bat. Ez zuen, ordea, hainbeste aldiz errepikaturiko promesa betetzeko astirik hartu. Eta jada beranduegi zen. Enekorentzat denbora eten zela jakin zuen Marak supituki .

Talaia zaharrera iritsi zenerako, Marak bazekien zer aurkituko zuen. Ferry izendatu zuten bapore txikia hondoratzen ari zen eta txalupa bat itsasoratu bazuten ere, ez zuen Enekoren zira gorria inondik inora ikusi eta bazekien eguraldi harekin soinean eramango zuela. Bihotza are eta gehiago uzkurtu zitzaion.

IV

Erikek prismatikoak lepotik zintzilik utzi zituen. Nahikoa ikusi zuen eta ezin sinetsirik zegoen. Bi esku haurrak ile usu eta kizkurretik pasa zituen. Uste baino okerrago atera zen erreskatea. Helikopteroa iristerako, ferrya hondoraturik zegoen eta bertan zihoazen bidaiariak salbatzen saiatu ziren arren, pertsona bat falta zela konfirmatu zioten. Bizpahiru larri zauriturik egon zitezkeenaren susmoa ere gero eta handiagoa zen, txalupan etzanda eta nahikoa geldi bait zetozen.

Kaka zaharra! Oihukatu zuen bere kolkorako. Ferryarena bere ideia izan zen guztiz. Herriari ikusgarritasuna eman eta ordu arte albotik pasa izan zen turismo boteretsu haren aurrean aukera fresko eta erakargarri bat bezala azaltzeko ahalegina zen. Apustu propioa. Udalean gehiengoa izanik, ez zitzaion zaila gertatu aurrekontuen zati handi bat proiektu estrategiko hartara bideratzea.

Bapore ziztrin hura ferry bilakatu, punta puntako ekipamendu teknologikoz hornitu, moila eta talaia berria eraiki, plazako taberna zaharra eraberritu eta ostatu bilakatu, errepidea apur bat txukundu eta lan askoren, eta batez ere, herritar zaharkitu askoren iritziaren aurka borrokatu ondoren, proiektua martxan jartzea lortu zuen. Eta zailena eginda zegoenean, desastre hura. Ezin sinetsirik zegoen begien aurrean ikusten zuena. Arnasa sakon hartu eta ingurukoak aztertu zituen. Herritar guztien begiak itsasotik alkatera eta alkatetik itsasora itzultzen ziren ezinbestean. Kontuz ibili beharra zuen. Okerreko hitz edo keinuren batek bere etorkizun politikoa pikutara bidal zezakeen. Galera ekonomikoak une batez albo batera utzi eta gertatutako istripuak eragindako samina eta haserrea kudeatzen buru-belarri murgildu beharra zuen. Etorriko ziren gertatua lasaiago aztertzeko garaiak.

V

Ito egin zela konfirmatu zuen autopsiak. Bera izan zen hildako bakarra, kapitaina, Eneko, bere senarra. Bidaiari guztiak salbu jartzen saiatu omen zen. Halaxe egiaztatu zuten lekukoen adierazpen guztiek. Epaileak ez zuen inolako zalantzarik izan, ezta herritarrek ere. Salbamendu-jaka soinean zuela azaldu zen istripua gertatu eta egun batzuetara hondartzan. Fernando udaltzaina gerturatu zen bere etxera. Gosaltzen ari zen Mara etxeko txirrina entzun zuenean. Gosaltzen baino, goraino beterik zuen kafesne katiluan ohi baino indar handiagoz koilara txikia alde batetik bestera dantzatzen. Nahigabeko uhin txikiak sortarazten zituen mugimenduak eta likido marroiztak salto egiten zuen jostari mahai gainera. Berak ere jauzi egin zuen txirrina entzutearekin bat eta birritan pentsatu gabe, eskuineko hatz lodiari muin eman zion haurra zenean zorte ona erakarri nahi zuenean egiten zuen bezala.

Atea ireki bezain pronto jakin zuen Enekoren berriak zekartzatela. Fernando burumakur zegoen ate aurrean; egun onak emateko apenas altxatu zuen burua. Euria ari bazuen ere, berekin hondartzara etorri behar zuela adierazi zion Marari murmurio hauskor batez. Zira, katiuskak eta etxeko giltzak hartu eta berriro ere muin eman zion Marak hatz lodiari, nahiz eta erabat alferrikakoa zela jakin. Hondartzarainoko bidea luzea ez zen arren, astuna egin zitzaien. Mara burua hotz mantentzen saiatu zen une oro. Nahikoa denbora izango zuen penari aurre egiteko gogorik edo indarrik ez zuen egun luzeetan negarrez jarduteko. Ez, ordea, hondartzan, Enekoren aurrean, bizilagunen aurrean. Amak beti esaten zuen ez zuela inork bere penen berri izan behar. Horrek ahul bilakatzen zuela bat besteen aurrean, etxeko sua etxeko hautsez estali behar zela. Ez zen bera izango usadio zahar hura hautsiko zuena.

Inor gutxi zegoen plastikozko tapaki urdin batez estalirik zegoen hilotzaren inguruan. Ertzain pare bat eta larrialdietako zerbitzuetako beste langile bat. Mara ikustean, denak zurrun jarri ziren, goitik behera begiratu zuten, unearen gogortasuna gainditzeko gai izango ote zen neurtu nahiko balute bezala. Marak infinitura begiratu eta trantzea laburra izatea erregutu zuen, ez baitzekien zenbat eutsiko zuen. Heriotza bizitzaren zati garrantzitsu bat bazen ere, eta zoritxarrez arrotza ez zitzaion arren, gurasoen ondoan egon baitzen hauek hil zirenean, beldurturik eta bakarrik sentitzen zen oraingoan. Baita haserre ere. Ez zen justua hainbeste maite zuen pertsona hura inozo baten harropuzkeriarengatik betirako bere ondotik hain gazte eraman izana. Fernandorengatik izan ez balitz, ez zukeen zutik irauterik lortuko larrialditako langileak tapakia apur bat altxatu eta Enekoren aurpegi puztu, zurbil eta kolpatua erakutsi zihoenean. Eneko da urratu bat nahikoa izan zen bizi esperantza guztiak amildegitik behera jaurtitzeko.

VI

Iritsi da ferry zerbitzua berrabiarazteko eguna. Paparra puzturik, batetik bestera dabil Erik. Dena prest eta kontrolpean izan nahi du. Garrantzitsua da, herriarentzat eta beretzat. Gaur zerbait oker aterako balitz, ez du hirugarren aukerarik izango bere izena etorkizunarekin eta aurrerapen teknologikoarekin uztartzeko. Eta aurrerapenik lortu ezean, herri txiki eta hutsal hartan betirako ainguraturik geratuko dela badaki. Beste amets eta desio batzuk ditu, haatik. Herria martxan jarri, eguneratu, turismoaren mapan jarri eta ezagutzera eman nahi du eta horrekin batera, baita bere burua eta lana ere. Gauza handiak egiteko gai dela badaki. Zorte apur bat baino ez du behar. Beno, hori eta gogo eta buru pixka bat duen jendea bere inguruan.

Eneko kapitain bezala aukeratzea ez zen bat ere ideia ona izan. Eneko berak eskatu, erregutu zion. Langabezian geratu zenetik zoratu beharrean zegoela, eta Marari ere bizimodu hobeago bat eskaini nahi ziola errepikatu zion behin eta berriz. Edozertarako prest zegoela, gaztea zela oraindik eta ikasiko zuela ikasi beharrekoa. Eta Erikek amua irentsi zuen. Barruraino. Planta onekoa zen Eneko eta ferry zerbitzu berria sustatzeko egingo ziren argazki nahiz bideoetan dotore azalduko zela pentsatu zuen Erikek. Birritan pentsatu gabe eman zion lanpostua Enekori.

Egunero damutzen da orain erabaki hortaz. Oraindik ere ezin du ulertu ferryko motorra matxuratu zenean, larrialdi zerbitzuen zain lasai geratu beharrean, zergatik saiatu zen Eneko lehorrera gerturatzen. Itsasgizon gogorrenak ere nahikoa lan izango zuen horrelakorik lortzen, zer esanik ez eskarmentu gabeko pertsona batek. Orain badaki itsasoan itotzearen beldurrak, izuak, bultzatuko zuela horrelako erabaki bat hartzera. Beranduegi da ordea, gertatua aldatzeko.

Plazatik datozen oihu biziek atera dute bere baitatik. Astirik galdu gabe gerturatu da bertara, nahiz eta iritsi baino lehen jakin zer topatuko duen han: Mara eta beste herritar taldetxo bat. Pankarta bat dute esku artean: SALBA DEZAGUN HERRIA dio hizki larriz. Eriken aurpegian irribarre keinu mingots bat zabaldu da. Herria salbatu? Norengandik? Mararengana zuzendu da, argi baitu kontu hura lehenbailehen konpontzen ez badu, arazo larri bilakatu daitekeela.

Mararen eta gainontzeko herritarren mespretxu aurpegiak ikustea nahikoa izan da Erikentzat elkarrizketa lasai bat edukitzea ezinezkoa izango dela jakiteko. Bere senak ez du hutsik egin. Erikek pankartaren eta manifestaldiaren arrazoia jakiteko nahia azaldu duenean, Marak berehala erantzun dio helburua beste zentzugabeko heriotza bat ekiditea dela. Erik zur eta lur geratu da erantzun hotz eta mespretxagarri haren aurrean. Arnasa sakon hartu eta lasaitasuna mantentzen saiatu da. Udaltzainei deitu, manifestaldia bertan behera geratzen dela azaldu eta pankarta txatxu hura esku artetik indarrez kentzeko gogo bizia sentitu duen arren, badaki ezin duela horrelakorik egin. Ez. Horrek bere etorkizuna pikutara botako bailuke. Eta ez dago horretarako prest.

Mararengana gehiago gerturatu eta ahal duen goxoen hitz egiten saiatu da, borondate pixka batekin edozein arazo konpon daitekeela azalduz. Marak atzera egin du egoskor Erik gerturatzen saiatu den bakoitzean. Erikek bere samina ulertzen duela eta errukia aurpegian iltzaturik, istripu tamalgarri bat izan zela onartu beharra duela esan dionean berriz, sutan jarri eta Mara bera izan da Erikengana gerturatuz, haserre bizian pentsatzen duen guztia oihuka adierazi diona. Ea nola egon daitekeen hain ziur horrelako istripurik errepikatu ez denik, urteetan ezagutu eta jarraitu dituzten ohitura guztiei muzin egin eta korronte gehien dagoen ibilbidea aukeratu zuela ferryarentzat. Ez hori bakarrik, herria parke tematiko bilakatu nahi duela, eta bertako biztanleak berriz, turistentzako txotxongiloak. Ez dutela horrelako herririk nahi eta ez dutela amore emango oihukatu dio haserre. Aurrean izango dituela.

Erikek berehala ulertu du alferrikakoa dela han eztabaidan jardutea. Ez du horrelako publizitaterik behar. Hoberena, aldez aurretik prestaturiko planarekin jarraitzea izango dela erabaki du. Plaza atzean utzi eta eraiki berria den moila berrira joango da. Han dago ferrya, bidaiariak, kazetariak… Hor konpon atzerakoi talde hura.

Moilara iristean, ordea, aurpegi serioak ikusi ditu bere laguntzaileen artean. Manu izan da erdi lasterka berarengana iritsi dena; arazoak dituzte: ferryak ezingo du bidaiarik egin. Alde batetik, salbamendu-jaka guztiak falta dira eta bestetik, zirinez erabat estalirik azaldu da ur-andela, ez ditu osasun neurri oinarrizkoenak ere betetzen eta egun pare bat beharko dituzte guzti hura garbitzeko.

Erik sutan jarri da. Berehala konturatu da gerra bat hasi berri dela Mara eta bere artean. Nahiz eta moilan egon ez, badaki alargun petral hura dela guzti haren eragile zuzena eta badaki, baita ere, bukaera arte jarraituko duela. Begiak itxi eta hasperen luze bat egin du. Gerra nahi badu, gerra izango du, bera ere ez baitago amore emateko prest.

Sakelekoa hartu eta dei pare bat egin ditu. Laburrak izan dira biak ala biak. Politikan eman dituen urte hauetan jende asko ezagutu du. Ez jendea bakarrik, baita pertsona horien behar eta nahiak ere. Faboreak egiteko azkartasun berarekin eskatzen du haien ordaina ere. Erikek betidanik izan du besteen beharrak asetzeko beharrezkoa dena eskuratzeko sena. Eskola garaitik belarriak erne izaten ikasi zuen, baita ingurukoen umore aldaketak interpretatzen ere. Eboluzioaren teoriak zioen moduan, ingurura hobekien egokitzen zen animaliak bizirauteko aukera gehiago zituen eta Erikek ez zuen dinosauro gizarajo haiek bezala desagertzeko inongo asmorik. Ez. Lehiakorra eta malgua izaten ikasi zuen, kameleoien antzera.

Marak haserreturik nahi zuen. Asaldaturik. Probokazioaren estrategia aukeratu zuen Erik urduritu eta lasai egonez gero inoiz hartuko ez lituzkeen erabakiak har zitzan. Jai zuen ordea! Marak ahul eta koitadu moduan ikusten bazuen, izugarrizko sorpresa eramango zuen. Senarra eta bizi proiektua galdu zituen Marak eta egoera berean ikusi nahi zuen Erik. Ez zuen herriaren alde borrokatzen. Ez, hori sinestarazi nahi zien guztiei eta tradizioaren eta ohitura zaharren babesle moduan azaldu zen guztien aurrean. Erikek bazekien, ordea, bere helburu bakarra mendekua zela. Eriken porrota lortzea, bere bizi proiektua zapuztea. Ez zuen aise lortuko horrelakorik.

Ferryaren inguruan moilan pilaturik dagoen jendearengana gerturatu da itxuraz patxadatsu. Serio dago. Kazetariak eta herritarrak harengana gerturatu dira. Zer esango ote duen zai daude denak.

Arrazoi teknikoak medio, tamalez, ferry zerbitzua berriro ere martxan jartzeko egun batzuk itxaron beharko direla adierazi du Erikek. Kezkagarria ez den atzerapen txiki bat besterik ez dela izango. Zerbitzu hobea eskaintzea ahalbideratuko duen atzerapena izango dela gaineratu du. Kazetariek ez dute segundo erdi bat baino behar izan albiste garrantzitsu baten aurrean daudela jakiteko. Mugikorrak Eriken aurpegiaren aurrean kolpatu dira bere hitzak fideltasun eta azkartasunez jaso ahal izateko.

Erik erlaxatu egin da. Zinez gozatzen du denen arreta bereganatzen duenean, are gehiago komunikabideak tarteko badira. Zerbait garrantzitsua esan behar duenean ohitura bilakatu den keinua egin du: eskuin eskua iletik pasa eta gorbataren korapiloa apur bat estutu. Dena bere lekuan dagoela bermatu duenean, harro azaldu dio entzun izan nahi izan duen orori, negoziazio luze eta korapilatsuen ondoren, konfirmatu berri diotela ferryari Eneko izena jartzeaz gain, bidaiariek txartelarengatik ordaindutako ehuneko bat herriko alargunen artean banatuko dela. Baita herriaren historia eta ordu arteko bizimodua azalduko duen museo txiki bat eraikiko duela udalak eta bertako langileak izateko, behar gehien duten herritarrek lehentasuna izango dutela ere. Txalo zaparrada batek eten ditu alkatearen hitzak. Sentitzen ez duen apaltasunez eskerrak eman dizkie Erikek herritarrei eta ondoren, kazetarien galderak erantzuten jarraitu du.

Garaipena berea da eta badaki. Marak ezingo du bere jarrerarekin aurrera jarraitu. Oso bestalde, auzotarren aurrean zital eta herratsu baten moduan agertu nahi ez badu, Erikenganako esker ona erakustea beste aukerarik ez zaio geratuko.

VII

Oraindik ez daki nola gertatu den, nola lortu duen pertsona petral handipurdi hark Mararen plan guztiak zapuztea. Herriaren alde borrokatzeko prest zegoen, etorkizun hobeago bat eskatu eta eraikitzeko prest eta horretarako herritar askoren babesa zuela uste zuen Marak. Usteak erdi ustel ordea. Ferry zerbitzua berrabiaraztea ekidin zutela ospatzeko aukerarik ere ez zuen izan. Pankarta jasotzen ari zirela, korrika batean etorri zitzaizkien herritar batzuk Eriken asmoen berri ematera. Hunkiturik zeuden denak entzun berri zituzten hitzekin. Alargunei laguntzeaz gain, herria eta bere historia ezagutzera emango zuen museo bat eraikiko zuen alkateak. Ez al zen zoragarria? Mutu geratu zen Mara auzokoen zorionak jasotzen hasi zenean. Ez zion inork galdetu zer pentsatzen zuen Erikek proposatutakoaz. Hark eskainitakoa onartu eta eskertuko zuela pentsatu zuten denek eta halaxe jakinarazi zioten berekin topo egiten zuten bakoitzean. Hura bai zortea Mararena. Inork ez zion senarra itzuliko baina, haren izena egunero izango zen herritarren ahotan eta gainera, Marak lan finko bat izango zuen Eriki esker.

Marak berehala jakin zuen bakarrik geratu zela. Inork ez zuela ulertuko Erikek eskainitako lanik ez onartzea, ezta bere senarraren izena zeraman ferryra ez igotzea ere. Hasi orduko galdu zuen gerra. Eriken indarra eta batez ere, diru-gose neurrigabea gutxietsi izanaz damutzen zen. Beranduegi, tamalez. Eta okerrena zen, galtzaileak ez zuela lekurik herrian.

Marak jertsearen bi muturrak bularraren parean gurutzatu ditu. Ipar haizea dantzari dabil. Azken aldiz hondartzaraino zuzendu ditu bere pausoak, Eneko azkenekoz ikusi zuen lekura. Eskuan daraman lore sorta kontu handiz utzi du hondar gainean, haizeaz babesteko egin duen harrizko zirkuluaren erdian. Denbora luzez egon da hondarretan makurturik, loreei begira, Enekorekin bizitako garaiez oroituz, elkarrekin emandako egunen oroitzapenak laztanduz, haren musuen falta pairatuz. Nahikoa indar bildu duenean, zutitu eta itsasertzeraino joan da. Bere oinek ura ukitu orduko, sorbaldan daraman telazko poltsatik botila dotore bat atera eta itsasora jaurti du. Kandela txiki bat baino ez dago barruan. Itsasoa izen zenez bere bizitzara iluntasuna ekarri zuena, agian, norbaitek, auskalo non, botila aurkitu eta kandela piztuz gero, berriro ere bere bizitza apur bat argituko dela otu zaio Marari.

Buelta eman eta atzera begiratu gabe, autora bideratu da. Badoa. Ez dute gehiago ikusiko herrian, han ez baitu ulertzen duen inor. Autoan sartu eta martxan jarri da, norabide finkorik gabe, bere bihotzaren taupadak izango dira hemendik aurrera bere ipar orratz bakarrak.

Table of Contents

(Izengabea)

(Izengabea)

I

II

III

IV

V

VI

VII